Przedmiotem badania jest stan i ocena współpracy publicznych jednostek doradztwa rolniczego w obszarze transferu wiedzy i innowacji z nauki do praktyki w ramach AKIS, czyli Systemu Wiedzy i Innowacji w Rolnictwie.
Projekt koncentruje się na współpracy pomiędzy publicznymi jednostkami doradztwa rolniczego a szkołami rolniczymi, instytutami badawczymi prowadzonymi i nadzorowanymi przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz publicznymi uczelniami i szkołami wyższymi kształcącymi na kierunkach rolniczych. Istotnym elementem badania jest także perspektywa praktyki rolniczej, w tym rolników jako uczestników procesów tworzenia, wymiany, wdrażania i wykorzystywania wiedzy oraz innowacji.
W badaniu AKIS traktowany jest nie tylko jako układ instytucji, ale przede wszystkim jako system współpracy i obiegu wiedzy. Oznacza to, że analizujemy nie tylko to, czy wiedza naukowa trafia do doradztwa i gospodarstw rolnych, ale także to, czy doświadczenia rolników, doradców i praktyki terenowej wracają do instytucji nauki, edukacji i systemu doradztwa. Takie podejście pozwala lepiej zrozumieć, gdzie powstają bariery, jakie mechanizmy współpracy działają dobrze oraz co można usprawnić, aby transfer wiedzy i innowacji był bardziej skuteczny.
Badanie będzie realizowane z wykorzystaniem podejścia mieszanego, łączącego metody ilościowe i jakościowe. W pierwszej kolejności przeprowadzona zostanie analiza materiałów zastanych, obejmująca opracowania dotyczące AKIS, doradztwa rolniczego, transferu wiedzy i innowacji, edukacji rolniczej oraz rozwoju obszarów wiejskich. Następnie zrealizowane zostaną badania ankietowe online skierowane do publicznych jednostek doradztwa rolniczego, szkół rolniczych, instytutów badawczych oraz uczelni. W projekcie uwzględniona zostanie również perspektywa młodych rolników, ważna z punktu widzenia przyszłości rolnictwa, wdrażania innowacji oraz wymiany pokoleniowej na obszarach wiejskich.
Po zakończeniu i analizie części ankietowej przeprowadzony zostanie etap jakościowy. Obejmie on zogniskowane wywiady grupowe online w czterech województwach dobranych na podstawie wyników badań ilościowych oraz analizy zróżnicowania regionalnego polskiego rolnictwa. Łącznie zaplanowano osiem wywiadów grupowych, po dwa w każdym z wybranych województw.
Efektem projektu będzie raport końcowy zawierający wyniki badań, diagnozę obecnego sposobu funkcjonowania AKIS, ocenę współpracy pomiędzy nauką, edukacją rolniczą, doradztwem i praktyką rolniczą, identyfikację barier oraz potencjałów rozwojowych, a także rekomendacje i propozycje rozwiązań systemowych. Rekomendacje będą dotyczyły wzmocnienia krajowego AKIS, poprawy przepływu wiedzy i innowacji oraz lepszego wykorzystania potencjału doradztwa, nauki, edukacji i praktyki rolniczej.
Projekt ma szczególne znaczenie w kontekście przyszłych wyzwań stojących przed rolnictwem i obszarami wiejskimi: innowacyjności, adaptacji do zmian klimatu, rozwoju lokalnych rynków, małego przetwórstwa, cyfryzacji, jakości doradztwa rolniczego oraz przygotowania do kolejnej perspektywy programowania Unii Europejskiej.